Samochód zastępczy po kolizji drogowej – krok po kroku

O ile do 2011 roku w temacie samochodu zastępczego wiele mówiło się o tym, że niewiele da się zrobić, to jednak od 2011 roku stało się standardem, że poszkodowanemu, należy się możliwość skorzystania z auta zastępczego z OC sprawcy lub z jego własnego AC (poszkodowanego). Należy tu jednak pamiętać, że w przypadku auta zastępczego z OC sprawcy, mamy to zagwarantowane ustawowo, natomiast w przypadku polisy AC (dobrowolnej), wszystko zależy od podpisanej przez nas umowy z ubezpieczycielem.

Należy jednak pamiętać, że polisa OC jest polisą obowiązkową, której zadaniem jest z góry chronić kierowcę przed konsekwencjami jego działań w stosunku do innych uczestników ruchu (piszemy akurat o motoryzacji). Dlatego też wybór polisy OC sprowadza się głównie do wykupienia jak najtańszej, gdyż my, jako jej właściciele, w zasadzie nie mamy z niej nic na naszą korzyść, poza tym, że ewentualne szkody jakie wyrządzimy, pokryje ubezpieczyciel, za nas.

W przypadku polisy AC dbamy o swoją własną wygodę i nasz domowy budżet, gdyż tu, polisa jest tylko dla nas. Niezależnie od tego czy jesteśmy sprawcą czy poszkodowanym, możemy zawsze skorzystać z ubezpieczenia zgodnie z podpisaną umową.

Dokładnie tak samo należy więc interpretować przepisy w odniesieniu do samochodu zastępczego. Jeśli kierowcy posiadają jedynie polisę OC, to OC sprawcy kolizji pokrywa koszty naprawy samochodu poszkodowanego, a także koszty zorganizowania pojazdu zastępczego dla niego. Winny kolizji nie otrzyma samochodu zastępczego ze swojej polisy OC, ale może opcjonalnie (w zależności od umowy) uzyskać takie auto z własnej polisy AC lub innego źródła.

Najważniejsze informacje – samochód zastępczy:

  • po zdarzeniu, poinformuj niezwłocznie ubezpieczyciela, aby określił szkody,
  • samochód zastępczy przysługuje nam zawsze od dnia szkody lub od dnia wstawienia samochodu do warsztatu do dnia jego odebrania,
  • ubezpieczyciel może zaproponować własne auto na określony czas, ale nie zwalnia go to z pokrycia kosztów wynajmu samochodu do czasu naprawienia szkody,
  • ubezpieczyciel nie może podważyć zasadności wynajmu samochodu ani zaproponować innych rozwiązań, jak przesiadka do komunikacji miejskiej,
  • ubezpieczyciel pokrywa szkodę a więc koszt wynajmu samochodu zastępczego, ale nie wypłaca nam środków na jego wynajęcie, a więc nie daje przysłowiowej „kasy do ręki”,
  • w przypadku szkody całkowitej, liczy się czas od dnia szkody do wypłacenia odszkodowania, ale w praktyce sądy orzekają, że czas ten może obejmować także okres od wypłaty odszkodowania, przez sprzedaż wraku, aż do nabycia nowego pojazdu,
  • samochód zastępczy przysługuje poszkodowanemu a nie sprawcy (polisa OC),
  • możemy sami wybrać źródło wypożyczenia samochodu (warsztat, ubezpieczyciel, wypożyczalnia),
  • dla własnej wygody powinniśmy zbierać dokumenty, potwierdzające brak pojazdu, np. pokwitowania wstawienia pojazdu do warsztatu, informacje o wydłużającym się czasie naprawy, potwierdzenie odebrania samochodu z warsztatu,
  • zbierajcie rachunki, polisa OC sprawcy pokryje nam też koszty przejazdu, np. taksówką z miejsca zdarzenia do domu, z domu do warsztatu, a także wszelkie dodatki, niezbędne, np. do zabezpieczenia samochodu, jak wynajem miejsca parkingowego, postój samochodu na parkingu warsztatu, pokrowiec na samochód, oraz kosztów jego holowania, itp..

Jak spisać oświadczenie z kolizji drogowej i na co uważać?

Kiedy można skorzystać z auta zastępczego?

Z samochodu zastępczego można skorzystać zawsze, po tym jak zgłosimy szkodę ubezpieczycielowi, w którym sprawca zdarzenia ma wykupioną polisę OC. Kluczowym jest tu jednak fakt, że samochód zastępczy przysługuje na czas, kiedy nasz samochód pozostaje unieruchomiony, a więc reasumując, oddajemy go do warsztatu.

Możemy wnioskować o udostępnienie samochodu zastępczego (np. ubezpieczyciel wskazuje firmę lub udostępnia własny pojazd) lub o pokrycie kosztów wynajmu takiego samochodu (przedstawiając stosowną fakturę).

WAŻNE! Ubezpieczyciel nie ma podstaw do podważenia zasadności posiadania samochodu zastępczego, np. twierdząc, że istnieje komunikacja miejska lub samochód był używany przez innego członka rodziny. Posiadasz własny samochód, który jest uszkodzony, przysługuje Ci pojazd zastępczy.

Kto może skorzystać z auta zastępczego?

Na jaki okres czasu można skorzystać z auta zastępczego?

Czas ten nie jest określony konkretnymi przedziałami. Od chwili ustalenia szkody, np. po kontakcie z ubezpieczycielem, co zwykle następuje tego samego dnia co zdarzenie, liczy się czas kiedy możemy wynająć samochód zastępczy. Co ważne, nie musimy pytać ubezpieczyciela o zgodę ani czekać, aż ten sam takie auto nam udostępni. Kluczowym jest jednak tu określenie, czy pojazd poszkodowanego nadaje się do użytku, jeśli tak, czas od kiedy możemy otrzymać auto zastępcze będzie liczony od chwili wstawienia samochodu do warsztatu.

Momentem kiedy przestaje nam przysługiwać prawo do auta zastępczego jest odebranie samochodu z warsztatu lub doprowadzenie go do stanu, umożliwiającego poruszanie się po drogach, np. jeśli w wyniku uszkodzenia konieczne jest wykonanie badania technicznego.

Ubezpieczyciel może obniżyć kwotę zwrotu za samochód zastępczy, jeśli udowodni Wam, że „przeciągaliście celowo” czas naprawy lub odebrania samochodu z warsztatu lub udowodni do warsztatowi, że czas poświęcony na wykonanie naprawy był dłuższy niż przewiduje to technologia naprawy. Warto więc zwrócić uwagę na sytuacje, kiedy oddajemy samochód do warsztatu w którym „dogadujemy się” na wydłużenie czasu naprawy. Oczywiście nie ma to związku, np. z dostępnością i oczekiwaniem na części zamienne.

Wyjątek stanowi orzeczenie szkody całkowitej, co zostało opisane w dalszej części artykułu.

Jaki samochód mogę otrzymać w zastępstwie?

Samochód zastępczy nie może być wyższej klasy niż samochód który posiadacie, uszkodzony. Może być klasy niższej, co także może mięc uzasadnienie ekonomiczne, np. z tego względu, że pokrywamy koszty paliwa sami. Jeśli więc posiadacie np. mały kompaktowy samochód miejski, analogicznie na wynajem takiego samego możecie sobie pozwolić.

Warto w tej sytuacji także skonsultować to z ubezpieczycielem, który może np. zaproponować własne rozwiązania, wskazać polecane wypożyczalnie lub uzgodnić indywidualne warunki wynajmu, w tym pokrycie części kosztów, a resztę pozostawienie klientowi, np. jeśli ten zechce dopłacić do wyższej klasy samochodu.

Odrębną kwestią są stawki za wypożyczenie samochodu, nie mogą one przekraczać średnich stawek na rynku lokalnym.

Czy ubezpieczyciel może odmówić mi pokrycia kosztów wypożyczenia samochodu?

Tak. Sytuacja taka może mieć miejsce:

  • kiedy klasa wypożyczonego pojazdu jest wyższa niż ten, który posiadaliśmy,
  • kiedy cena wypożyczalni przewyższa znacząco średnią cen takiej usługi na lokalnym rynku,
  • kiedy zwlekaliśmy z odbiorem naszego samochodu i przeciągaliśmy czas korzystania z samochodu zastępczego.

W takiej sytuacji ubezpieczyciel nie tyle odmówi wypłaty kosztów wynajęcia samochodu, co może je zaniżyć i będzie miał ku temu podstawy. Podstawą będą tu także zapisy prawne, które wskazują, że odpowiedzialność ubezpieczalni obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego.

Na jaki okres czasu mogę wynająć samochód przy szkodzie całkowitej?

Wg. ubezpieczyciela od chwili stwierdzenia szkody do dnia otrzymania odszkodowania, będącego jednocześnie podstawą do zakupu nowego samochodu.

22 listopada 2013 roku, uchwałą Sądu Najwyższego, stwierdzono jednak, że czas ten może być wydłużony do momentu zakupu innego pojazdu, gdyż na ten czas składają się uzyskanie odszkodowania, sprzedaż samochodu/wraku, rozpoznanie rynku, zakup nowego pojazdu i dostosowanie go do możliwości poruszania się nim po drogach publicznych.

Należy jednak pamiętać, podobnie jak przy szkodzie częściowej, że ubezpieczyciel może wykazać naszą opieszałość w zakończeniu sprawy i wstrzymać wypłatę zwrotu za samochód zastępczy lub pomniejszyć ją o czas bezzasadnego korzystania z samochodu zastępczego.

Posiadam kilka samochodów – czy ubezpieczyciel może mi odmówić samochodu zastępczego?

W teorii trudno jest udowodnić, że dysponujemy innym środkiem transportu, który umożliwi nam zastąpienie uszkodzonego pojazdu. Jeśli korzystaliśmy z samochodu zarobkowo, samochód osobowy pozostający w rodzinie jako drugie auto, może nie być dostosowany do naszych potrzeb. Analogicznie posiadanie dwóch samochodów nie oznacza, że są one zawsze dostępne dla wszystkich członków rodziny. Jedno auto może być niezbędne, np. do odwożenia dzieci do szkoły i nie może być w tym samym czasie eksploatowane przez dwie osoby.

Ubezpieczyciel musiałby w tej sytuacji wykazać się mocnymi dowodami, aby pokazać, że użyczenie samochodu zastępczego nie ma żadnych podstaw.

Czy trzeba mieć przy sobie polisę OC i dowód rejestracyjny?

Używam samochodu do pracy?

Z samochodu zastępczego mogą skorzystać właściciele firm jak i osoby fizyczne. Jeśli posiadasz, np. samochód dostawcy, możesz wynająć samochód mniejszy lub tego samego typu co posiadany.

Czy można wynająć samochód bezgotówkowo?

Należy pamiętać, że o ile ubezpieczyciel sam nie zaproponuje nam rozwiązania, to wynajęcie samochodu może wiązać się z jego opłaceniem z własnej kieszeni a następnie ubieganiem się o zwrot środków od ubezpieczyciela. Warto w tej sytuacji rozejrzeć się po wypożyczalniach, gdyż duża część z nich oferuje bezgotówkowe rozliczenie i przejmuje na siebie obowiązek odzyskania płatności.

Dzięki temu nie musimy „zamrażać” gotówki oraz pozbywamy się zbędnych obowiązków przy formalnościach.

Warto więc dopytać ubezpieczyciela, czy nie oferuje sam możliwości udostępnienia samochodu zastępczego, co całkowicie skróci i zmniejszy ilość formalności do załatwienia. Ubezpieczyciel może jednak, i zwykle tak robi, zaproponować auto na najkrótszy możliwy czas.

Z czyjej polisy należy mi się samochód jeśli nie ma sprawcy?

Odpowiedź jest prosta. Nie otrzymasz samochodu zastępczego z polisy OC sprawcy, jeśli ten nie został ustalony. Procedura ta jest dokładnie taka sama jak w przypadku wypłaty odszkodowania. Do czasu trwania postępowania mającego na celu ustalić sprawcę, ten nie jest znany. Rozwiązaniem tej sytuacji jest posiadanie polisy AC, która jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Wiele firm ubezpieczeniowych oferuje także dodatkowe ubezpieczenia Assistance, które mogą obejmować, np. tylko i wyłącznie pokrycie kosztów wynajmu samochodu zastępczego. O szczegóły zapytaj ubezpieczyciela.

Ubezpieczyciel zaoferował samochód tylko na kilka dni

I ma do tego prawo. Nie ma znaczenia czy samochód użycza ubezpieczyciel, wypożyczalnia czy warsztat. Koszty Twojej straty a więc wynajmu samochodu pokrywa ubezpieczyciel w ramach polisy OC sprawcy. Może on, np. zaproponować samochód zastępczy na 2-3 dni. Może, jednak należy pamiętać, że nie zwalnia go to z obowiązku uregulowania kosztów wynajęcia samochodu za pozostały okres, kiedy nasz samochód pozostawał niesprawny.

W tej sytuacji możemy zapytać ubezpieczyciela o pozostały czas, ale nie musimy, gdyż zgodnie z powyższymi informacjami, wynajęcie samochodu zastępczego, możemy wykonać we własnym zakresie przedstawiając ubezpieczycielowi fakturę za usługę.