Jak przekazać samochód w rodzinie? Darowizna samochodu krok po kroku

Darowizna to inaczej przekazanie przez darczyńcę samochodu lub jego części innej osobie, tj. obdarowanemu. Nie ma tu ograniczenia (limitu) ile osób może być obdarowanych, ale ma znaczenie pokrewieństwo, gdyż od tego będzie zależało to czy zapłacimy lub nie podatek. Darowizna dla samochodu czy innego pojazdu nie jest szczególnie opisana w kodeksie, gdyż sam fakt przekazania darowizny może dotyczyć różnych przedmiotów. Kluczowym jest określenie wartości darowanego przedmiotu.

  • Zasady darowizny reguluje Kodeks cywilny (art. 888-902).

Darowizna samochodu opiera się więc o:

  • przygotowanie umowy darowizny, która wskazuje zmianę właściciela pojazdu,
  • zgłoszenie tego faktu do wydziału komunikacji w czasie do 30 dni (zbywający także informuje wydział komunikacji),
  • zgłoszenie darowizny do US skarbowego w czasie do 6 miesięcy.

Cała procedura przebiega identycznie jak w przypadku kupna/sprzedaży samochodu a różnica dotyczy głównie samej umowy oraz postępowania z urzędem skarbowym jeśli jest konieczność opłacenia podatku.  Urzędu Skarbowego nie trzeba informować o darowiźnie tylko jeśli jej wartość nie przekracza kwoty 9637 zł.

Ustawa o podatku i darowiznach opisuje trzy grupy podatkowe:

  • grupa I – małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowa;
  • grupa II – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych;
  • grupa III – osoby niespokrewnione ze sobą.

W zależności od tego do której grupy podatkowej należymy, przysługuje nam konkretna kwota wolna od podatku, której nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego, a więc:

  • 9.637 zł – jeżeli obdarowany zalicza się do I grupy podatkowej,
  • 7.276 zł – jeżeli obdarowany zalicza się do II grupy podatkowej,
  • 4.902 zł – jeżeli obdarowany zalicza się do III grupy podatkowej.

Ważne! O ile nieprzekroczenie danej kwoty wolnej od podatku zwalnia nas z obowiązku informowania o takiej darowiźnie Urzędu Skarbowego, to dodatkowo jeśli obdarowany kwalifikuje się do I grupy, nie zapłaci w ogóle podatku od darowizny, nawet jeśli ta przekracza wymienioną kwotę 9637 zł. Warunkiem jest poinformowanie naczelnika urzędu skarbowego (formularz SA-Z2) w czasie do 6 miesięcy od nabycia auta o darowiźnie. Jeśli spóźnimy się, zostanie nam naliczony należny US podatek. 

Jaki podatek zapłacisz od darowizny?

Jeśli spóźnimy się ze złożeniem formularza w Urzędzie Skarbowym, zakładając że wartość darowizny przekracza w/w kwotę 9637 zł zapłacimy podatek od nadwyżki, czyli podatek od różnicy pomiędzy kwotą wolną od podatku a wartością darowizny. Dokładnie 3 % od kwoty do 10 278 zł nadwyżki. Jeśli nadwyżka jest większa ale nie przekracza  20 556 zł odprowadza się 5 % i ostatecznie powyżej tej kwoty zapłacimy 7% podatku od nadwyżki.

Jeśli należymy do II grupy podatkowej to zapłacimy 7% od kwoty 10 278 zł, później jeśli nadwyżka jest większa ale nie przekracza  20 556 zł odprowadza się 9 % i 12% powyżej tej kwoty.

Jeśli należymy do III grupy podatkowej zapłacimy odpowiednio 12% do 10278 zł, 16% do 20556 zł i 20% powyżej 20556 zł. 

WAŻNE! Podatek odprowadza się od kwoty nadwyżki, a więc jeśli darowizna wynosi 15000 zł, należymy np. do II grupy podatkowej, to zapłacimy 9% podatku od kwoty 7724 zł (15000 – 7276 zł zwolnione z podatku). Należy pamiętać jednak, że darowizna dotyczy wszystkich darowanych w określonym czasie przedmiotów/darowizn, a nie dotyczy tylko samego samochodu. 

Umowa darowizny

Umowa darowizny niewiele rożni się od umowy kupna/sprzedaży, a więc zawiera informacje:

  • kto jest stroną transakcji (dane: imię, nazwisko, adres zamieszkania, PESEL i numer dowodu tożsamości lub paszportu). Podajemy dane zarówno obdarowanego jak i darczyńcy,
  • opisany przedmiot darowizny (umowa darowizny nie musi dotyczy tylko samochodu) a w przypadku pojazdu: marka, model, numery rejestracyjne, rok produkcji, dane silnika, VIN),
  • dokładna data (oraz godzina) przekazania pojazdu,
  • wartość darowanego przedmiotu.

Ważne!  Zgodnie z przepisami sumuje się wszystkie darowizny otrzymane w ciągu 5 lat.

Właściciel pojazdu, przekazując darowiznę w całości, postępuje analogicznie jak przy sprzedaży samochodu w tym przekazuje stosowne dokumenty pojazdu i zgłasza ten fakt do wydziału komunikacji. Kupujący przerejestrowuje samochód na siebie a więc analogicznie zgłasza to do wydziału komunikacji. Pamiętając o przekazaniu i przejęciu polisy OC.

Informacje dodatkowe

Darowizna jest metodą na obniżenie składek OC, gdyż możemy na jej podstawie wprowadzić do dowodu rejestracyjnego, np. drugiego współwłaściciela dając mu np. niewielki procent darowizny czyli części samochodu.

Jeśli planujesz sprzedać otrzymany w ten sposób pojazd, poczekaj 6 miesięcy. US może naliczyć wam przychód, który z kolei przełoży się na naliczenie podatku. 6 miesięcy liczone jest od ostatniego dnia miesiąca w którym przekazano pojazd w ramach darowizny.